Niedostateczne zarządzanie bezpieczeństwem informacji w jednostkach samorządu terytorialnego

Dane gromadzone i przetwarzane w bazach i systemach komputerowych urzędów miast i gmin, a także w starostwach są słabo chronione. Niestety urzędnicy nie przywiązują dostatecznej wagi do tego aby zapewnić ich bezpieczeństwo. Najwyższa Izba Kontroli podkreśla, że pomimo upływu kilku lat w urzędach nie nastąpiła poprawa w tym obszarze. Rodzi to uzasadnione obawy o bezpieczeństwo danych obywateli, zwłaszcza, że coraz więcej spraw załatwianych jest drogą elektroniczną, a administracja publiczna gromadzi i przetwarza coraz więcej danych w postaci elektronicznej.

W Polsce można zaobserwować stały wzrost zainteresowanie obywateli elektroniczną formą załatwiania spraw w urzędach. Jednocześnie oczekiwania społeczne co do ułatwienia i przyspieszenia załatwienia spraw powodują, że instytucje publiczne wykorzystują je w coraz szerszym zakresie. Obywatele oczekują nie tylko usprawnień w zakresie funkcjonowania e-administracji, lecz także zapewnienia, że wszelkie dane posiadane przez administrację publiczną są właściwie zabezpieczone przed dostępem osób nieupoważnionych.

Dlatego zapewnienie bezpieczeństwa przetwarzania informacji w urzędzie staje się jednym z najistotniejszych wyzwań stojących przed administracją publiczną. Niewłaściwe zarządzanie bezpieczeństwem informacji może doprowadzić do wycieku, utraty lub sfałszowania danych posiadanych przez urząd. Możliwy jest także całkowity paraliż pracy urzędu.

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności (rozporządzenie Rady Ministrów z 12 kwietnia 2012 r. - dotyczące minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych), podmiot realizujący zadania publiczne opracowuje i ustanawia, wdraża i eksploatuje, monitoruje i przegląda oraz utrzymuje i doskonali system zarządzania bezpieczeństwem informacji zapewniający poufność, dostępność i integralność informacji. Wymagania w zakresie zapewnienia ochrony danych osobowych zostały określone w nowym unijnym rozporządzeniu RODO, które weszło w życie w dniu 25 maja 2018 roku. Tym samym przepisy dotyczące ochrony danych osobowych dla wszystkich państw członkowskich zostały ujednolicone. Celem RODO było m.in. unowocześnienie regulacji o ochronie danych osobowych, które obowiązywały od 1995 r. i w dobie szybko postępującej cyfryzacji miały coraz mniejsze zastosowanie praktyczne. Jednocześnie RODO zostało zredagowane tak, aby było zawsze aktualne niezależnie od rozwoju technologii. Ochrona danych osobowych wymaga zaprojektowania w urzędzie całego systemu tej ochrony, w tym ustanowienia procedur dla wszystkich procesów gromadzenia, przechowywania i korzystania z danych osobowych, w tym przetwarzanych w systemach informatycznych.

O tym jak ważne jest właściwe zabezpieczenie informacji gromadzonych w jednostkach samorządu terytorialnego świadczą przypadki ich utraty nagłośnione przez media w ostatnich latach.

Kontrole NIK już w 2014 r. i 2016 r. ujawniły istotne nieprawidłowości w zapewnieniu bezpieczeństwa systemów informatycznych i zgromadzonych w nich danych o obywatelach. Brak było systemowego podejścia kierowników urzędów do zarządzania bezpieczeństwem informacji oraz właściwego zabezpieczenia danych będących w posiadaniu urzędów. Pomimo upływu kilku lat nadal nie nastąpiła poprawa w tym zakresie, co rodzi obawy o bezpieczeństwo danych, zwłaszcza, że coraz więcej spraw obywateli załatwianych jest drogą elektroniczną, a administracja publiczna gromadzi i przetwarza coraz więcej danych w postaci elektronicznej. W ocenie NIK, blisko 70 proc. skontrolowanych urzędów (16 z 23 urzędów) nie radziło sobie z zapewnieniem bezpieczeństwa przetwarzania informacji, co Izba oceniła negatywnie.

Kontrolerzy NIK stwierdzili, że w ponad 60 proc. badanych urzędów brakowało systemowego podejścia do zapewnienia bezpieczeństwa informacji, gdyż opracowane w tych jednostkach regulacje dotyczyły głównie danych osobowych i nie obejmowały bezpieczeństwa innych informacji. W szczególności w urzędach tych nie ustanowiono polityk bezpieczeństwa informacji. Ponadto stwierdzono, że w prawie 3/4 kontrolowanych urzędów brak było pełnej i aktualnej informacji o posiadanych zasobach informatycznych służących do przetwarzania danych, co oznacza, że w przypadku wystąpienia poważnej awarii lub innego zdarzenia losowego (takiego jak zalanie, pożar czy kradzież), utrudnione będzie szybkie odtworzenie infrastruktury i zapewnienie ciągłości świadczenia usług dla obywateli.

Kontrola NIK wykazała, że w części urzędów nie przestrzegano obowiązujących zasad mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa przetwarzania danych. W ponad 80 proc. skontrolowanych urzędów wystąpiły nieprawidłowości w zarządzaniu uprawnieniami użytkowników w systemach informatycznych.

W zakresie uzyskiwania dostępu do systemów informatycznych, w ponad połowie kontrolowanych urzędów (57 proc.) ustanowione zasady nie były przestrzegane, np. użytkownicy używali haseł do systemów informatycznych krótszych niż wymagane. Również w ponad połowie jednostek wykorzystywano komputery z zainstalowanym systemem operacyjnym bez wsparcia producenta. Wykorzystywanie w działalności urzędu oprogramowania nieposiadającego wsparcia producenta znacząco obniża poziom bezpieczeństwa informatycznego i zdaniem NIK należy dążyć do jak najszybszej wymiany takiego oprogramowania na nowsze, posiadające wsparcie techniczne. Stwierdzono też nieprawidłowości w zakresie tworzenia, przechowywania oraz weryfikacji kopii zapasowych danych.

Z ustaleń kontroli wynika, że w 1/3 badanych urzędów nie określono szczegółowych zasad i procedur korzystania przez pracowników z urządzeń przenośnych poza ich siedzibami, gwarantujących bezpieczną pracę przy przetwarzaniu mobilnym i pracy na odległość. Co więcej w aż 70 proc. urzędów nie szyfrowano dysków twardych komputerów przenośnych. W efekcie w razie ich utraty, rosło ryzyko nieuprawnionego dostępu do danych zgromadzonych na tych urządzeniach.

W wielu skontrolowanych urzędach miast i gmin, a także w starostwach nie dostrzegano występujących zagrożeń. W prawie połowie jednostek nie dokonywano analiz ryzyka, a w 70 proc. nie przeprowadzono obowiązkowego corocznego audytu z zakresu bezpieczeństwa informacji. Zdaniem NIK brak cyklicznych analiz ryzyka i nieprowadzenie audytów bezpieczeństwa nie pozwalał urzędnikom na identyfikację istotnych zagrożeń w zakresie bezpieczeństwa informacji, a także na ustanowienie odpowiednich zabezpieczeń ograniczających możliwość ich wystąpienia.

Ponadto kontrolerzy NIK w 1/4 urzędów stwierdzili niedostosowanie uregulowań wewnętrznych w zakresie ochrony danych osobowych do przepisów RODO. Z kolei w 1/5 urzędów osoby pełniące funkcję Inspektora Ochrony Danych wykonywały inne zadania i obowiązki, które mogły powodować konflikt interesów.

Wyniki kontroli NIK wskazują, że o ile w urzędach w większości podjęto działania w celu dostosowania do RODO, to w dalszym ciągu często nie są przestrzegane wymogi dotyczące bezpieczeństwa informacji, które wynikają z obowiązującego od 2012 roku rozporządzenia w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności (KRI). W opinii NIK, nie jest możliwe zapewnienie wysokiego poziomu ochrony danych osobowych bez zachowania właściwego bezpieczeństwa informacji w systemach informatycznych.

W związku z ustaleniami kontroli NIK, dotyczącymi działań jednostek samorządu terytorialnego związanych z zapewnieniem wdrożenia niektórych wymogów RODO, informacja o wynikach tej kontroli została przekazana nie tylko Ministrowi Cyfryzacji, ale także Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Pracownicy poznańskiego oddziału Amazon Fulfillment Poland ufundowali inkubator dla zwierząt

Beneficjentem darowizny jest Schronisko dla zwierząt w Poznaniu. - Cieszyliśmy się jak dzieci w święta, odpakowując paczkę z inkubatorem - napisali na profilu w serwisie społecznościowym opiekunowie czworonogów. Poza inkubatorem...

Niedostateczne zarządzanie bezpieczeństwem informacji w jednostkach samorządu terytorialnego

Dane gromadzone i przetwarzane w bazach i systemach komputerowych urzędów miast i gmin, a także w starostwach są słabo chronione. Niestety urzędnicy nie przywiązują dostatecznej wagi do tego aby zapewnić...

Poznań. Testowa jazda elektrycznego Solarisa

W ubiegły piątek firma Solaris przekazała Miejskiemu Przedsiębiorstwu Komunikacyjnemu w Poznaniu autobus Solaris Urbino 12 electric na dwutygodniowe testy. Jest to kolejny etap przygotowań przewoźnika do wdrożenia bezemisyjnych pojazdów. W...

W upalne dni poznańskie ulice będą polewane wodą

Około stu jezdni o długości niemal stu kilometrów będzie w tym roku polewanych przez specjalne pojazdy w upalne dni. Dzięki temu zmniejszy się temperatura powietrza...

Sport, zdrowie i uroda

PKO Poznań Półmaraton - dwunasta edycja

W niedzielę 14 kwietnia odbędzie się dwunasta edycja PKO Poznań Półmaratonu. Do stolicy Wielkopolski przyjadą biegacze z całego kraju, aby pokonać dystans 21,0975 km. Sponsorem...

Nowe technologie

Poznań Motor Show 2019 dobiegło końca

Czterodniowa impreza Poznań Motor Show przyciągnęła do Poznania ponad 146 tys. miłośników motoryzacji. Ekspozycja składała się z pięciu salonów - samochodowego, motocyklowego, kamperowego, ciężarowego oraz...

Odpowiedzialny biznes w Polsce. Dobre praktyki

Po raz 17. ukazał się największy w Polsce przegląd CSR (Corporate Social Responsibility) - Raport „Odpowiedzialny biznes w Polsce. Dobre praktyki”. W tegorocznej odsłonie publikacji...

Rozbudowa obwodnicy Poznania

Już za dziewięć miesięcy mieszkańcy stolicy Wielkopolski oraz wszyscy kierowcy korzystający z autostrady A2 pojadą nowoczesną, trzypasmową obwodnicą Poznania. Pierwsze prace związane z rozbudową ruszą...

Na poligonie w Biedrusku trwają ćwiczenia z użyciem amunicji bojowej

W związku z trwającymi ćwiczeniami na poligonie w Biedrusku, obowiązuje zakaz wstępu na teren wojskowy. Należy przy tym zachować ostrożność przebywając w pobliżu zamkniętej strefy...

Majówkę czas zacząć. Eksperci podpowiadają jak szybko i bezpiecznie dojechać na miejsce wypoczynku

Czas wzmożonych wyjazdów majówkowych wiąże się co roku z większymi korkami na drogach oraz większą niż zwykle liczbą kontroli policyjnych. Eksperci z Telematics Technologies, dostawcy...

Mam talent po raz dwunasty! W sobotę pierwszy precasting w Poznaniu

Już 6 kwietnia wystartują precastingi do najbardziej widowiskowego talent-show w Polsce! Ekipa programu „Mam talent!” odwiedzi Poznań, Zabrze, Wrocław, Gdańsk i Warszawę. Uczestnicy którym uda się...

Paryż, miasto sztuki i miłości w czasach Belle Époque

Paryż, miasto sztuki i miłości w czasach Belle Époque - jedna z głównych pozycji na wystawie księgarni Staromiejskiej w Poznaniu. Belle Époque uważana jest za okres rozkwitu, postępu i spokoju...

Kronika wypadków

W kamienicy przy ulicy Chełmońskiego w Poznaniu zarwał się balkon

Dwie osoby zostały poszkodowane w wyniku zarwania balkonu w kamienicy przy ulicy Chełmońskiego na poznańskim Łazarzu. Do zdarzenia doszło w trakcie prac remontowo-budowlanych. Prawdopodobną przyczyną zarwania...

Prawo co dnia

Środa Wielkopolska. CBA udaremniło przyznanie blisko 27 mln zł unijnej dotacji

Funkcjonariusze poznańskiej delegatury Centralnego Biura Antykorupcyjnego przeprowadzili czynności analityczne dotyczące sprzedaży nieruchomości oraz urządzeń i infrastruktury technicznej związanej z przesyłaniem ciepła na terenie miasta Środa...

Z kraju i ze świata

Oświadczenia Prymasa Polski oraz przewodniczącego KEP po filmie braci Sekielskich na temat nadużyć seksualnych w…

Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski abp Stanisław Gądecki oraz Prymas Polski abp Wojciech Polak wydali oświadczenie po emisji filmu braci Sekielskich "Tylko nie mów nikomu" w...

Please publish modules in offcanvas position.