Od nowego roku weszły w życie przepisy, które rozszerzają katalog okresów wliczanych do stażu pracy. Po raz pierwszy uwzględnione zostaną m.in. umowy zlecenia, jednoosobowa działalność gospodarcza, czy praca zarobkowa wykonywana za granicą. Aby pracodawca mógł naliczyć staż pracy według nowych zasad, konieczne będzie przedstawienie specjalnego zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Nowe uprawnienia dla pracowników
Od 1 stycznia 2026 r. zmiany obejmą pracowników sektora finansów publicznych, a od 1 maja 2026 r. – także zatrudnionych w sektorze prywatnym. Nowe przepisy pozwolą doliczyć do stażu pracy okresy, które dotychczas nie były uwzględniane, mimo że wiązały się z aktywnością zawodową i odprowadzaniem składek.
Dzięki temu pracownicy zyskają dostęp do szeregu uprawnień pracowniczych – takich jak dłuższy wymiar urlopu, dodatki stażowe czy pierwszeństwo w awansach – wynikających z faktycznego przebiegu ich aktywności zawodowej.
Zaświadczenie z ZUS – kluczowy dokument
Aby pracodawca mógł naliczyć staż pracy na nowo, pracownik musi przedstawić zaświadczenie o okresach ubezpieczenia wydawane przez ZUS. Dokument potwierdza m.in. okresy:
- prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy jej prowadzeniu,
- zawieszenia działalności w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
- wykonywania umów zlecenia, agencyjnych i świadczenia usług,
- pozostawania osobą współpracującą,
- członkostwa w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych i spółdzielniach kółek rolniczych,
- udokumentowanej pracy zarobkowej za granicą.
W przypadku braku możliwości wydania zaświadczenia – np. gdy okres aktywności zawodowej miał miejsce wiele lat temu – pracownik będzie mógł udokumentować go własnymi materiałami, takimi jak umowy czy potwierdzenia opłacania składek.
Jak złożyć wniosek o zaświadczenie?
Proces odbywa się w pełni elektronicznie:
- Zalogowanie na konto ZUS (PUE ZUS).
- Przejście do zakładki „Usługi”.
- Wybranie usługi „Złożenie wniosku USP – Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczenia dla celów doliczania okresów do stażu pracy”.
- Uzupełnienie i wysłanie wniosku, który jest częściowo wypełniony danymi użytkownika.
Otrzymane zaświadczenie należy przekazać aktualnemu pracodawcy.
Ważne terminy dla pracowników
Pracownicy mają 24 miesiące na dostarczenie dokumentów potwierdzających nowe okresy:
- od 1 stycznia 2026 r. – w sektorze publicznym,
- od 1 maja 2026 r. – w sektorze prywatnym.
Po upływie tego czasu pracodawca nie będzie mógł uwzględnić nieudokumentowanych okresów przy naliczaniu stażu pracy.
Szczegółowe odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dostępne są na stronie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Opr. Waldemar Roszczuk (CP), fot. arch. GK
